SMOKKELEN IN ONZE REGIO;
riskant spel of economisch delict?

Presentatie: Ad van Hassel
Datum: woensdag 21 september 2016
Tijd: 19.30 - 22.00 uur
Locatie: Grand Café De Koffiemolen, Pels Rijckenpark 1, Breda

Het illegaal de grens overbrengen van goederen is van alle tijden. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden levensmiddelen gesmokkeld naar België. Aanvankelijk waren het vooral kleine smokkelaars, de pungelaers, die aldus een aardige bijverdienste hadden in onze grensstreek maar na de Tweede Wereldoorlog verhardde de strijd tussen smokkelaar en douane.

Elektrische grensversperring
Bewoners aan beide zijden van de Nederland-Belgische grens wisten niet alleen welke goederen schaars waren aan de andere kant van de grens, maar zij hielden ook de prijzen van deze goederen scherp in de gaten. Vooral tijdens de Eerste Wereldoorlog heerste in België, dat bezet was door de Duitsers, grote armoede en was er schaarste aan o.a. brood, aardappelen en koffie. Er ontstond dus een levendige smokkel in dit grensgebied die mede daarom door de Duitsers werd bestreden door een 332 km lange elektrische grensversperring: De Doodendraad. Smokkelaars waren inventief en bedachten diverse methoden om de grens zonder gevaar te passeren.

Crisisjarengrenspaal
Kort na de Eerste Wereldoorlog veerde ook de Nederlandse economie op en nam bijgevolg het smokkelen af, maar niet voor lang. Tijdens de crisisjaren '30 nam de werkloosheid toe en gingen veel Brabantse werklozen smokkelen: van land- en tuinbouwproducten tot sigarettenvloeitjes. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was er schaarste aan alles en kon goed verdiend worden met smokkelen van Nederland naar België én andersom. De kommiezen deden wat mogelijk was, maar zij konden de grootschalige smokkel niet geheel voorkomen. De presentatie gaat o.m. over het waarom, wat, hoe en waarmee werd gesmokkeld.

Botersmokkel
Spreker is streekgenoot en voormalig drankengroothandelaar in het Belgisch - Nederlands grensgebied. De periode na de Tweede Wereldoorlog kenmerkte zich door een verharde strijd tussen smokkelaar en douane. Het was de tijd van de grootschalige botersmokkel, waarbij gebruik werd gemaakt van pantserauto's waaruit, tijdens achtervolging door de douane, overvloedig kraaienpoten werden gestrooid. De douane wapende zich met wegversperring, spijkerplank en karabijn. Geregeld liepen smokkelaars tegen de lamp: in de jaren '50 werd de Bredase rechtbank overladen met smokkelzaken.